Tarix fanidan Milliy sertifikatga tayyorlanish uchun qo‘llanma | Tarix savol-javob

uzvestnik.ru TARIX O’rta Osiyoga buddaviylik dinining kirib kelishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Kushon davlati tarkibiga Hindistonning shimoliy qismi qo’shib olingani O’rta Osiyo tarixida antik davr boshlanishi qaysi jarayon ortida yuz bergan? yunon-makedon qo’shinlarining bostirib kirishi O’rta Osiyoda qadimgi oromiy yozuvining keng tarqalishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Kushon davlati xalqlarining madaniy va savdo aloqalari tufayli Qadimgi Yunonistonda Afina shahrining vujudga kelishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Akrapolni qurilishi Qadimgi Xitoyda Xan sulolasi hukmronligini o’rnatilishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Lyu Ban boshchiligida qo’zg’alon ko’tarilishi Rim imperiyasiga asos solinishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Oktavian tomonidan Mark Antoniyning mag’lubiyatga uchratilishi Kushon davlatining tashkil topishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Yuechji qabilalari tomonidan Yunon-Baqtriya davlatini bosib olinishi Rim imperiyasining G’arbiy va Sharqiy imperiyalarga bo’linishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Imperator Feodosiyning vafot etishi Qadimgi Yunonistonda Sparta davlatining vujudga kelishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Doriylar tominidan Miken davlatini tugatilishi Salavkiylar davlatining tashkil topishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Makedoniyalik Aleksandrning vafot etishi Qadimgi Rimda Respublika boshqaruv tuzumini o’rnatilishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Mag’rur Tarkviniy tomonidan mamlakatga saylab qo’yilgan hukmdorni o’ldirilishi Yunon-Baqtriya davlatining kuchsizlanishi qaysi tarixiy jarayon ortidan yuz bergan? Parfiyada hokimiyatni Mitridat I qo’liga o’tishi Yunon-fors urushlarida davrida “Uch yuz spartalik jasorati” qaysi janda bo’lgan? Fermopil jangi Qaysi jang yunon-fors urushlaridagi eng yirik jang bo’lgan? Plateya jangi Yunon-fors urushlaridagi qaysi jangdan so’ng Kserks qo’shinlari O’rta Yunonistonga yetib borib Afinani ishg’ol qilgan? Fermopil jangi 1 uzvestnik.ru Quyidagi hukmdorlarga tegishli ma’lumotlarni to’g’ri moslashtiring. 1) Tutmos II – hukmronligi davrida Falastin, Finikiya va Suriyani istilo qilish boshlandi; 2) Yaxmos – yangi fir’avnlar sulolasi asoschisiga aylandi, ana shu fir’avn zamonidan Yangi podsholik davri boshlandi; 3) Tutmos III – Old Osiyoda misrliklar hukmronligi o‘rnatildi; 4) Menes – birlashgan mamlakatning birinchi hukmdori – fir’avni bo‘ldi. Quyidagi shaxslar faoliyati bilan bog’liq ma’lumotlarni to’g’ri tartibda belgilang. 1) Solon - Xalq majlisi faoliyati tiklanib, davlat boshqaruvidagi oliy tashkilotga aylandi; 2) Minos - Krit orolidagi sivilizatsiya uni nomi bilan atalgan, zilzila, kuchli dengiz to‘lqinlari va vulqon otilishi oqibatida vayron bo‘lgan; 3) Perikl - Kam ta’minlangan oilalar teatr-spektakllarni borib ko‘rishi uchun pul jamg‘armasini tashkil etgan; VI asrda Guptalar imperiyasi qaysi qabila hujumlari natijasida parchalanib ketadi? Eftaliylar XVI asr oxirida Songai davlati qaysi davlat tomonidan bosib olingan? Marokash O’rta asrlarda Xitoyda qaysi sulola davrida Xanlin akademiyasi tashkil etilgan hamda “Poytaxt axboroti” nomli gazeta chiqarila boshlangan? Tan sulolasi O’rta asrlarda Xitoyda qaysi sulola davrida kitob bosish dastgohi yaratilgan? Sun sulolasi O’rta asrlarda Fransiyada qaysi hukmdor davrida Qirol kengashi, Oliy sud va Moliya boshqarmasi kabi tashkilotlar tuzilgan? Filipp II Qaysi xalifa davrida soliq-o‘lpon tizimi ishlab chiqilib, devon ro‘yxatiga kiritilgan barcha davlat xizmatchilariga maosh to‘lash joriy etiladi hamda 637-yil aprelda yangi musulmon yil hisobi – hijriy yil taqvimi joriy etiladi? Umar ibn Xattob Qaysi hukmdor Rimda ko‘plab yepiskoplar ishtirokida o‘zi yoqtirmagan papalardan birining ustidan sud jarayonini uyushtirib, uni tahqirli holatda vazifasidan chetlatgan? Otton I Quyidagilardan qaysi biri janubiy slavyanlar guruhiga mansub bo’lgan? Slovenlar Qaysi knyaz slavyan qabilalarining isyonini bostirib, Kiyev Rusi chegaralarida yangi mudofaa qal’alarini qurdiradi. Shundan so‘ng knyaz Dunay bo‘ylarida yashagan bulg‘orlarga qarshi harbiy yurish uyushtiradi? Vladimir Qaysi knyaz davrida Kiyevda xristian ruhoniylari tayyorlaydigan o‘quv yurti tashkil etilgan? Vladimir 2 uzvestnik.ru Qaysi xalifa davrida Eron to‘liq bosib olingan hamda arab qo‘shinlari Dog‘istonni egallab, Amudaryo sohillariga chiqadi? Usmon Arablarga qarshi Iroqning Kufa shahridagi qo’zg’alon qaysi sulola davrida bo’lib o’tgan? Ummaviylar Xitoyda qaysi sulola davriga oid 500 jildlik solnoma bizga qadar saqlanib qolgan? Sun sulolasi Venetsiyalik sayyoh Marko Polo sayohatining 17 yilini Xitoyda qaysi sulola davrida saroyda xizmatda o’tkazgan? Yuan sulolasi “Papalarning Avinon tutquni” Fransiyada qaysi sulolalar davriga to’g’ri keladi? Kapetinglar va Valualar Qaysi Fransiya qiroli davrida “Yuz yillik urush” inglizlarning ketma-ket mag’lubiyatlari sulh tuzilishi bilan yakunlangan? Kark VII “Buyuk ozodlik xartiyasi” nomini olgan hujjat qaysi Angliya qiroli davrida imzolangan? Ioann Qaysi Angliya qiroli davrida Uot Taylor qo’zg’aloni bo’lib o’tgan? Richard II Qaysi sulola davrida Germaniyada muhandis Iogann Gutenberg tomonidan kitob bosish dastgohi ixtiro qilingan? Gabsburglar Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) IV Panamerika konferensiyasida Amerika Respublikalari ittifoqi tashkiloti “Panamerika ittifoqi” deb nomlandi – 1910-yil 2) “Berlin traktati” deb nomlangan hujjat imzolandi – 1878-yil 3) “Xey“ doktrinasi qabul qilindi – 1899-yil 4) Avstriya sotsial-demokratik partiyasi (ASDP) tuzildi – 1889-yil 5) prezident saylovlarida demokrat Vudro Vilson g’alaba qozondi – 1912-yil 6) Xitoyning janubida hukumatning siyosatiga qarshi „Ikkinchi inqilob“ deb nomlangan qo‘zg‘olon boshlandi – 1913-yil Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) II Internatsional tashkil etildi – 1889-yil 2) Buyuk Britaniya Panama kanali qurilishi huquqini AQSHga berdi – 1901-yil 3) Argentinada immigratsiya va kolonizatsiya to’g’risida qonun qabul qilindi – 1876-yil 4) Birinchi rus inqilobi yuz berdi – 1905-yil 5) Yaponiyada to’rt tabaqa haqidagi qonun bekor qilindi – 1869-yil 6) Bolgar inqilobchisi Vasil Levskiy qatl etildi – 1872-yil 3 uzvestnik.ru Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Suvaysh kanali ochildi – 1869-yil 2) Usmonli davlatida ikki palatali parlament joriy etildi – 1876-yil 3) Tabrizda Eron tarixida birinchi marta parlament – Masjlis tuzildi – 1906-yil 4) Xitoy Markaziy Vyetnam ustidan rasmiy hukmronligidan voz kechdi – 1884-yil 5) Italiyada cherkov va davlat munosabatini tartibga soluvchi qonun qabul qilindi – 1871-yil 6) Rossiyada rangli metallurgiya sohasida “Med” jamiyati tashkil etildi – 1907-yil Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Emiliano Sapata o’z agrar dasturini e’lon qildi – 1911-yil 2) Fransiyada kasaba uyushmalarining erkin faoliyatiga hamda ish tashlashga ruxsat etuvchi qonun qabul qilindi – 1884-yil 3) Britaniya o’z qirolichasi Viktoriyani Hindistonning imperatori deb e’lon qildi – 1876-yil 4) Italiyada “Fiat” aksiyadorlik jamiyati tashkil etildi – 1906-yil 5) Xitoyda demokratik kuchlar tomonidan “Gomindan” tuzildi – 1912-yil 6) Sudanda mustaqil Mahdiylar davlati tuzildi – 1885-yil Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Antanta bilan Italiya o’rtasida Londonda shartnoma imzolandi -1915-yil 2) Buyuk Britaniya ayrim mustamlaka hududlarini “Janubiy Afrika Ittifoqi” nomi ostida birlashtirdi – 1910-yil 3) hukumat Turkiyani moliyaviy bankrot deb e’lon qilishga majbur bo’ldi – 1876-yil 4) Eron 1907-yilgi Rossiya va Buyuk Britaniyaning ta’sir doiralari haqidagi bitimni tan olishga majbur etildi – 1912-yil 5) Ingliz mustamlakachilari Bengaliyani ikki qismga bo’lib tashladi – 1905-yil 6) “Ixetuan” harakati qo’zg’alon tusini oldi – 1899-yil Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) “Monro doktrinasi” qabul qilindi – 1823-yil 2) Argentina sotsialistik partiyasi tuzildi – 1895-yil 3) AQSh Kongressi Janubdagi sobiq isyonchilarga umumiy afv berish to’g’risida qonun qabul qildi – 1872-yil 4) A.Griffit “Shinfeyn” partiyasini tuzdi – 1905-yil 5) shovinistik tashkilot – “German ittifoqi” tuzildi – 1891-yil 6) ishchi tashkilotlari vakillari “Franasiya ishchi partiyasi”ni tuzdi – 1880-yil Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Fransiya Madagaskarni o’z mustamlakasi deb e’lon qildi – 1896-yil 2) Tehronda Muhammad Alishoh taxtdan tushirildi – 1909-yil 3) Yaponiya Janubiy Saxalin hisobiga Kuril orollarini Rossiyadan ajratib o’ziga qo’shib oldi – 1875-yil 4) Xartumga misrlik Abdul Qodir general-gubernator etib tayinlandi – 1882-yil 5) Bolgariya o’zini Usmonli davlatidan to’la mustaqil deb e’lon qildi – 1908-yil 6) Istanbul “Birlik va taraqqiyot” tashiloti tuzildi – 1889-yil 4 uzvestnik.ru Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Italiya Rossiya bilan Bolqon yarimorolidagi o’z manfaatlarini quvvatlovchi bitim tuzdi – 1909-yil 2) “Ikkinchi Bolqon urushi” bo’lib o’tdi – 1913-yil 3) ruslar tomonidan Kushka shahri egallandi – 1885-yil 4) “Berlin traktati” deb nomlangan hujjat imzolandi – 1878-yil 5) Braziliyada “Oltin qonun” nomi bilan mashhur qonun qabul qilibdi – 1888-yil 6) AQSh Kubaga majburan shartnoma qabul qildirdi – 1903-yil Quyida berilgan atamalar va ularning izohi to‘g‘ri moslashtirilgan javobni toping. I. Sekulyarlik – hukumat va boshqa huquq manbalari dinning har qanday turidan alohida boʻlishi kerakligi haqidagi tushuncha II. Byurokratiya – dastlab hukumat idoralarining rahbarlari va amaldorlari hokimiyatini, keyinchalik jamiyatning turli sohalarida paydo boʻlgan yirik tashkilotlardagi xizmatchilar qatlamini ham ifodalagan III. Avtoritar rejim – siyosiy hokimiyat birgina hukmdor shaxs yoki bir guruh shaxslarning irodasi, markazlashgan hokimiyatiga asoslangan davlat boshqaruvi usuli IV. Sotsializm – xususiy mulkni ijtimoiy mulkka aylantirish orqali erkinlik va tenglik, baxt va farovonlikka erishish mumkin deb hisoblovchi taʼlimot Quyida berilgan atamalar va ularning izohi to‘g‘ri moslashtirilgan javobni toping. I. Okkupatsiya – urush olib borayotgan tomon qurolli kuchlarining boshqa davlat yerlarini bosib olib, vaqtincha egallab turishi II. Koalitsiya – xalqaro munosabatlarning ayrim masalalarida birgalikda ish koʻrish haqida oʻzaro ahdlashgan davlatlarning siyosiy yoki harbiy ittifoqi III. Defitsit – daromadga nisbatan xarajatlarning oshib ketishi; tanqislik IV. Avtarkiya – mamlakatning oʻz-oʻzini ta’minlash qoidasiga asoslangan, boshqa mamlakatlar bilan iqtisodiy aloqalardan uzilib qolgan biqiq xoʻjalik yuritish siyosati V. Demokratizatsiyalash – demokratik tamoyillarni siyosiy tizimga, madaniyatga, turmush tarziga va boshqalarga joriy etish Tarixiy shaxsni aniqlang. U Amerika-Ispaniya urushida shaxsan qatnashib, shuhrat qozongan edi. Uning hukumati, ishchilar bilan ish beruvchilar o‘rtasidagi mojarolarda hakamlik vazifasini ham bajara boshladi. Hukumat trestlarga qarshi ko‘plab sud jarayonini tashkil etdi. Uning davrida temiryo‘llar faoliyatini tartibga soluvchi qonun qabul qilindi. Teodor Ruzvelt Tarixiy shaxsni aniqlang. U hind xalqining milliy ongini uyg‘otish, milliy g‘ururini ko‘tarish yo‘lidan bordi. Dinga, uning ommani uyushtiruvchi kuchiga katta baho berdi. U Puna shahrida mustaqil o‘rta maktab tashkil qildi. Maktab o‘quvchilar ongiga vatanparvarlik g‘oyalarini singdira boshladi. ,,Kesari“ (Sher) gazetasini tashkil etdi. U „kuch ishlatmaslik“ yo‘lini tanladi. Bal Gangadxara Tilak Tarixiy shaxsni aniqlang. Uning davrida mamlakatda yopiq siyosat olib borildi. Chet elliklar, ayniqsa, yevropaliklaming bu mamlakatga kirishi taqiqlandi. Ma’muriy politsiya boshqarmasi tuzildi. Uning davrida Qaroqchilar shafqatsiz jazolanadigan bo‘ldi. Ular temir qafaslarga solinib, yo‘l yoqasidagi ustunlarga osib qo‘yilar, ochlik hamda tashnalikda o‘limga mahkum qilinar edi. U yana yagona pul birligi, mamlakat uchun bir xil tosh-tarozi va uzunlik o‘lchovlari joriy qildi. Amir Abdurahmon 5 uzvestnik.ru Tarixiy shaxsni aniqlang. U demokratik harakat ta’siri ostida zamindor zodagonlaming nafaqasini qisqartirdi. Feodal zamonga xos bo‘lgan unvonlami bekor qildi. Poraxo‘rlik, tamagirlikka qarshi kurash to‘g‘risida qonun e’lon qildi. U Eron konstitutsiyasining eng muhim demokratik mazmundagi moddalarini tasdiqlab imzo chekishga rozi bo‘ldi. Muhammad Alishoh Tarixiy shaxsni aniqlang. Turkiston musulmonlarining Milliy Markazi – Turkiston o‘lka musulmonlar kengashi (Kraymussovet)da rais lavozimida faoliyat yuritgan, “Sho‘roi Islomiya” tashiloti faoliyatida muhim rol o‘ynagan shaxslardan biri, Turkiston Muxtoriyati hukumatida dastlab tashqi ishlar vaziri keyinchalik bosh vazir bo’lgan hamda Ikkinchi jahon urushi yillarida Turkiston legioniga asos slogan shaxslardan biri edi. Mustafo Cho‘qay Tarixiy shaxsni aniqlang. Ushbu shaxs O‘zSSR Oliy sudining prokurori edi. 1932-yil may va iyunda Toshkent shahrida u va uning 5 nafar safdoshi ustidan sud jarayoni o‘tkazildi. Unga “Milliy Ittihod” tashkiloti a’zolari va “bosmachilar” bilan aloqa bog‘lagan, Munavvarqori va Sa’dulla Qosimovning yaqin do‘sti va hamfikri bo‘lgan, degan ayblar qo‘yildi. Shamsutdin Badriddinov Tarixiy shaxsni aniqlang. U Farg‘ona vodiysidagi istiqlolchilik harakati rahbarlaridan biri edi. 1919-yilning kech kuziga kelib uning qo‘l ostida 20 ming nafar askar bo‘lgan. 1920-yil yanvar oyining o‘rtalariga kelib asosiy kuchlarini olib Oloy vohasiga chekinadi. 1920-yil mayda u boshchiligida Turkiston – turk mustaqil islom jumhuriyati tashkil topdi. Shermuhammadbek Tarixiy shaxsni aniqlang. U Birinchi jahon urushining koʻzga koʻringan qoʻmondoni va Rossiya imperiyasiga qarshi Sharqiy frontda bosh qoʻmondon (1914—1916), Bosh shtab boshligʻi (1916—1919). Reyx Germaniya prezidenti (1925-1934) edi. Germaniya tarixida to’g’ridan-to’g’ri xalq saylovlarida davlat rahbari etib saylangan birinchi va yagona shaxs. P. Gindenburg Tarixiy shaxsni aniqlang. Ushbu shaxs XXSR harbiy ishlar noziri, alohida O‘zbek otliq askarlar polkining komandiri va komissari, 19-tog‘li otliq O‘zbek diviziyasi komandiri lavozimlarida ishlagan sovet rejimi tomonidan Maykopda 1937-yil oktyabrda qamoqqa olingan. U O‘zbek diviziyasini milliylashtirish va bu diviziya yordamida O‘zbekistonni SSSR tarkibidan ajratib olish va mustaqil davlatni barpo etishga urinishda ayblangan. U boshchiligida o‘zbek harbiy komandirlari va askarlari Toshkent atrofida 1938-yil oktyabrda otib tashlangan. Mirkomil Mirsharopov Quyida berilgan ma’lumotlar qaysi tarixiy davlat haqida ekanligini aniqlang. Ushbu davlatning Suyab, Beshbaliq, Ek-tog‘ kabi shaharlari qarorgoh vazifasini bajargan. Davlat boshqaruvida davlatning barcha bog‘inlarida lavozim egalari harbiy unvonga ega bo‘lishi shart hisoblangan. VII asrning birinchi yarmida bu davlat bilan Xitoy o‘rtasida iqtisodiy aloqalar faollashadi. Bu davrda Xitoyga to‘qqiz marotaba savdo elchiligi yuboriladi. G‘arbiy Turk xoqonligi 6 uzvestnik.ru Quyida berilgan ma’lumotlar qaysi tarixiy davlat haqida ekanligini aniqlang. Ushbu davlatining saltanat darajasidagi rivoji va taraqqiyoti X asrning ikkinchi yarmiga toʻgʻri keladi. Bu davlat Markaziy Osiyoda barpo etilgan ilk turkiy-islomiy davlatdir. Ushbu davlat Sharqiy Turkiston, Yettisuv va Tyanshanning janubiy yonbag‘rida tashkil topgan. Bu davlatining barpo etilishida qarluq, chigil va yag‘mo qabilalari yetakchi rol o‘ynagan. Qoraxoniylar davlati Quyida berilgan ma’lumotlar qaysi tarixiy davlat haqida ekanligini aniqlang. Ushbu davlat Movarounnahr va Xurosondagi oʻrta asr davlati. Bu davlatining tashkil topishi Arab xalifaligining qulashi hamda Movarounnahr va Xurosonni bosib olgan bu sulolaning davlat tepasiga chiqishi bilan bogʻliq. Ravnaq topgan davrida Movarounnahr, Xuroson, Shimoliy va Sharqiy Eronni oʻz ichiga olgan. Somoniylar davlati Quyida berilgan ma’lumotlar qaysi tarixiy davlat haqida ekanligini aniqlang. V asrning 20-yillarida sharqdan Sirdaryo va Orol bo‘ylari orqali Xorazm hamda Amudaryo havzasiga kirib kelgan. Ushbu xalq kushonlarning avlodlari bo‘lgan. Manbalarda aytilishicha dastlab Sharqiy Turkiston hududida yashaganlar. Bu davlat Hindistonda Gupta davlatini egallab, bu yerda 75 yil hukmronlik qilgan va Xitoyga elchilar yuborgan. Kidariylar davlati Quyida berilgan ma’lumotlar qaysi tarixiy davlat haqida ekanligini aniqlang. Xuroson, Shimoliy Hindiston hamda qisman Movarounnahr va Xorazmda hukmronlik qilgan turkiy sulola. Sulola nomi saltanatning poytaxt shahri nomidan olingan. Viloyat boshlig‘i voliy deyilgan. Uni oliy hukmdor tayinlagan. Viloyatlardagi boshqaruv ishlarini amid olib borgan. Shahar boshlig‘i rais deb atalgan. Shahar miqyosida kutvol, sohibi devon kabi amaldorlar ham faoliyat ko‘rsatganlar. G‘aznaviylar davlati Tarixiy davlatni aniqlang. XIX asrda ushbu davlat kuchli milliy armiyaga, markaziy davlat apparatiga va yagona soliq tizimiga ega emasdi. Bu davlat Rossiya va Buyuk Britaniyaning mintaqadagi bosqinchilik intilishlariga qarshilik qila olmadi. Mamlakat ichkarisidagi islohotlarga diniy mutaassiblik va unga asoslangan davlat tuzumi, ijtimoiy institutlarning kam taraqqiy etganligi xalaqit berayotgan edi. Natijada, bu davlat kuchli davlatlarning yarimmustamlakasiga aylantirildi. Eron Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbu davlatda XIX asrda jahon tarixida birinchi marta mamlakat iqtisodiyotida yetakchilik qishloq xo‘jaligidan sanoatga o‘tdi. Natijada davlat dunyoning birinchi sanoatlashgan mamlakatiga aylandi. Bu davlatda birinchi bo‘lib huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati asoslari yaratildi. Fan va texnika taraqqiyoti sanoat to‘ntarishiga olib keldi, natijada davlat “dunyo ustaxonasiga” aylandi. To‘xtovsiz urushlar olib borgan ushbu davlat Yer yuzi aholisining chorak qismini birlashtirgan ulkan imperiyani yaratdi. Buyuk Britaniya Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbub mamlakatda XVII-XVIII asrlarda huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati tarkib topa boshladi. Birinchi marta Respublika deb e’lon qilingan, “Sharafli inqilob” bo’lib o’tgan. Bu davlatdagi burjua inqilobi va uning g‘oyalari boshqa Yevropa mamlakatlari rivojiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Inqilob e’lon qilgan siyosiy tamoyillar va o‘rnatgan iqtisodiy tartib yangi industrial sivilizatsiyaga asos soldi. Angliya 7 uzvestnik.ru Tarixiy davlatni aniqlang. XVI–XVIII asrlar bu davlat tarixida muhim davr bo‘ldi. Bu davrda imperiya sifatida shakllandi, uning hududi ikki barobardan ziyod kengayib, Yevropaning eng katta va harbiy jihatdan qudratli davlatiga aylandi. Ammo qoloq ijtimoiy munosabatlar tufayli iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda Yevropadan ortda qolib ketdi. Rossiya Tarixiy davlatni aniqlang. XVIII asr oxiriga kelib, G‘arb davlatlari ushbu davlatga suqilib kirish va uni mustamlakaga aylantirish rejasini amalga oshira boshlagan bo‘lsalar-da, bu davlat Osiyoning eng katta va qudratli davlati bo‘lib qolayotgan edi. Ammo iqtisodiy va siyosiy qoloqlik oqibatida bu davlat G‘arb davlatlarining yarimmustamlakasiga aylandi. Xitoy Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbu davlat XVI–XVIII asrlar davomida birlashib, yagona markazlashgan davlatga aylandi, umummilliy bozori shakllandi. Ichki islohotlar hamda oqilona tashqi siyosat tufayli, ko‘pchilik Osiyo davlatlaridan farqli o‘laroq, o‘z mustaqilligini saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi. Yaponiya Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbu davlat tinimsiz o‘zaro urushlar, qo‘zg‘olonlar natijasida XVIII asrga kelib ham iqtisodiy, ham siyosiy inqirozga yuz tutdi. Bu esa mamlakatga Yevropa mustamlakachilarining kirib kelishi uchun imkoniyat yaratdi. Kuchsizlanib qolgan bu davlat Yevropa davlatlari, birinchi o‘rinda Angliya va Fransiya hamda chor Rossiyasining mustamlakachilik obyektiga aylandi. Natijada, ushbu davlat yuqoridagi davlatlar bilan bir nechta teng bo‘lmagan shartnomalarni imzolab, ularning iqtisodiy va siyosiy ekspansiyasiga keng yo‘l ochib berdi. Eron Tarixiy davlatni aniqlang. XIX asrda hech bir xalq ularchalik ko‘p urushlarda qatnashmadi, boshqa birorta yevropalik millat ulardek ko‘p inqilobni amalga oshirmadi. Natijada, XIX asr oxiriga kelib, ushbu davlat dunyoning eng qudratli davlatlari qatoriga kirsa-da, inqiloblar va urushlardagi juda katta yo‘qotishlar tufayli rivojlanish sur’atlari tobora pasayib borayotgan edi. Fransiya Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbu davlat Yangi davrda sezilarli muvaffaqiyatlarga erishganiga qaramasdan, XIX asrning 70- yillarida ham u Yevropaning eng qoloq davlatlaridan biri bo‘lib qolayotgan edi. Qoloqlikning sabablari 1861-yilgacha saqlanib qolgan krepostnoy huquq hamda kishilarda tashabbuskorlik va tadbirkorlikka to‘siq bo‘layotgan qoloq siyosiy tizimning mavjudligi edi. Rossiya Tarixiy davlatni aniqlang. XIX asrda keng demokratik erkinliklar, huquq va majburiyatlar tengligi, odamlarning tadbirkorligi va tashabbuskorligi uchun yaratilgan imkoniyatlar ushbu davlatni dunyoning eng qudratli mamlakatiga aylantirdi. AQSH 8 uzvestnik.ru Tarixiy davlatni aniqlang. XIX asrning boshlarida hali buyuk davlat sanalgan ushbu davlat asr o‘rtalariga kelib, G‘arb davlatlari, so‘ngra esa AQSH, Rossiya va Yaponiyaning ham mustamlakachilik manfaatlari kesishgan eng dolzarb hududga aylandi. Bu davlatning iqtisodiy va harbiy qoloqligi uning o‘z-o‘zicha saqlanib qolayotgan buyuk davlat maqomiga qaramasdan, uni G‘arb davlatlarining yarimmustamlakasiga aylantirdi. Xitoy Tarixiy davlatni aniqlang. XIX asr, ayniqsa, uning ikkinchi yarmi bu davlatda kapitalizmning shiddatli rivojlanish davri bo‘ldi. Ushbu davlatdagi inqilobidan so‘ng an’anaviy sivilizatsiya mamlakatlari ichida birinchi bo‘lib industrial taraqqiyot yo‘liga kirdi, kapitalistik taraqqiyot uchun sharoit yaratildi, konstitutsiya qabul qildi, siyosiy partiyalar paydo bo‘la boshladi, huquqiy davlatning belgilari namoyon bo‘ldi. Yaponiya Tarixiy davlatni aniqlang. Ushbu davlat Buyuk Britaniyaning bir necha bor urinishlariga qaramasdan o‘z mustaqilligini saqlab qoldi. Ammo, ajablanarlisi shundaki, o‘z mustaqilligini saqlab qolgan, kuchli davlatlarning ta’siri o‘ta cheklangan bu davlat taraqqiyotning eng ortida qolib ketdi. U XIX asr oxirida ham qabila-urug‘chilik munosabatlari va natural xo‘jalik saqlanib qolgan mamlakatlardan biri edi. Afg‘oniston Quyidagi tarixiy voqealar (ma’lumotlar) to‘g‘ri xronologik ketma-ketlikda ko‘rsatilgan javobni toping. 1) Madalixon Sharqiy Turkiston aholisining Xitoyga qarshi ozodlik kurashini qo‘llab-quvvatladi – 1825- yil 2) Xiva xonligida Muhammad rahimxon I davrida tilla tangalar zarb etish yo’lga qo’yildi – 1809-yil 3) Ashtarxoniylar davrida Xiva xonligi Buxoro tasarrufiga kiritildi – 1688-yil 4) Qo’qon xonligida hokimiyat amalda qipchoqlar qo’liga o’tdi – 1842-yil 5) Orenburgda Buxoro amirligi savdogarlarining qarorgohi qurildi – 1804-yil 6) Buxoro xonligida Abdullaxon II rasman xonlik taxtini egalladi – 1583-yil Ma’lumki, Qo’qon xonligida qal’alar xonlikning tashqi xavfsizliginigina emas, balki mamlakatni uzoq- yaqin hududlar, davlatlar bilan bog’lovchi savdo yo’llarini qo’riqlashda ham tayanch vazifasini bajargan. Quyida keltirilgan qal’alar xonlikning qaysi qismida joylashgan yoki bunyod etilganligini aniqlang. 1) sharqiy qismi - O’sh va Pishpak 2) g’arbiy qismi - O’ratepa 3) shimoliy qismi - Turkiston, Chimkent, Toshkent 4) Ohangaron va Chirchiq vohasida - Kerovchi, To’ytepa, Bo’ka Xiva xonligi tashkil topgan davrda uning hududi katta bo‘lmagan. G‘arbda - Kaspiy dengizi Shimolda - Orol dengizi havzasi Janubda - Atrek daryosi va Saraxs Xiva xonligi XIX asrning ikkinchi yarmida quyidagi hududlar bilan chegaradosh bo‘lgan. Janubda - Eron Sharqda - Buxoro amirligi G‘arbda - Kaspiy dengizi Shimolda - qozoq juzlari yerlari 9 uzvestnik.ru XIX asrning o‘rtalarida Buxoro amirligi quyidagi hududlar bilan chegaradosh bo‘lgan. Janubda - Amudaryoning chap qirg‘og‘idan boshlangan Shimolda - Sirdaryogacha Sharqda - Pomir tog‘laridan G‘arbda - Xiva xonligi yerlarigacha Qo’qon xonligida harbiy harakatlarni boshlashdan oldin qo‘shin qismlari quyidagi guruhlarga bo’lingan? Ilg'or - oldingi qism Maymana -o‘ng qanot Maysara - chap qanot Markaz – markaz Qo’qon xonligida qo’shin tarkibi quyicha nomlangan? 1000 kishidan iborat qo‘shin bo‘linmasi - tug‘ (minglik) deb atalgan. 500-1000 tagacha qo'shin ho'linmasi - bayroq deb atalgan. Qo’qon xonligida: Xonning xos soqchilari - harbiy harakatlar paytida askarlarni jangda ruhlantirib turgan va chekinayotganlarga burch haqida eslatib turish ham ularning vazifalariga kirgan. Qozi askar - harbiy harakat boshlanishidan oldin xon nomidan jihod e’lon qilgan va bundan tashqari, o’ljani baholagan va qo‘shinning ma’naviy qiyofasi uchun ham javobgar bo‘lgan. Qozi rais - qo'shin muftiysi bergan fatvo ijrosining ta’minlanishini nazorat qilgan. Qo’qon xonligida yer egaligida quyidagi toifalar mavju bo’lib ular: Xon yerlarida ishlash uchun safarbar etilganlarning soni 10 ming nafargacha yetardi va ular - Mardikorlar deb atalgan. Xususiy yerlarda hosilning 1/4 qismi uchun yollanib ishlovchi yersiz, ot-ulovsiz kambag‘allar esa - Chorikorlar deb atalar edi. Korandalar hosilning 1/2 qismini olish sharti bilan yerlami ijaraga olib, o‘z mehnat qurollari, ot-ulovlari bilan yollanib ishlar edilar. YuNESKO tomonidan yuritiladigan insoniyatning nomoddiy madaniy merosi ro‘yxatidan quyidagilar o‘rin oldi. Shashmaqom – 2008-yil Boysun madaniy muhiti – 2008-yil Navro‘z – 2009-yil Katta ashula – 2009-yil Askiya – 2014-yil Metallni qayta ishlovchi asosiy ustaxonalar quyidagi shaharlarda joylashgan edi? 1.Buxoro 2.Xiva 3.Yangi Urganch 4.Chimboy 5.Hazorasp Ko‘nchilik ishlab chiqarishi quyidagi markazlarda rivojlangan edi? 1.Buxoro 2.Xiva 3.Xonqa 4.Yangi Urganch 5.Xo‘jayli 10 uzvestnik.ru Gilam va kigizlar quyidagi hunarmandchilik maskanlarida ishlab chiqarilardi? 1.Porsu 2.Alieli 3.Ko‘hna Urganch 4.G‘azovot Qoplar va arqonlar, asosan qaysi shaharda tayyorlangan? Yangi Urganchda XIX asrning 80-yillarida quyidagi tumanlarda dehqon uyushmalari vujudga kelgan? 1.Pitnak 2.Hazorasp 3.Yangi Urganch 4.Ko‘hna Urganch A.P. Fedchenko quyidagi hududlarni tekshirib chiqgan? 1.Farg‘ona vodiysi 2.Oloy 3.Zarafshon vodiysi 4.Qizilqum 2017-yilda Prezident qarori bilan O‘zbek milliy maqom san’ati markazi tashkil etildi. 2018-yildan boshlab Shahrisabz shahrida har ikki yilda bir marta Xalqaro maqom san’ati festivalini o‘tkazish belgilandi. 1996-yili Toshkentda Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Olimpiya shon-shuhrati ish boshladi. 2002-yili Qatag‘on qurbonlari xotirasi, Surxondaryo viloyatining markazi – Termiz shahrida Arxeologiya muzeyi ish boshladi. 1992-yildayoq Termiz va Shahrisabz shaharlarida milliy kurash bo‘yicha ilk xalqaro musobaqa o‘tkazildi. 1992-yilda Oʻzbekistonda kurash federatsiyasi tuzildi. 2001-yilda belbogʻli kurash federatsiyasi tuzildi. 2003-yilda Osiyo Olimpiya kengashining Quvaytda o‘tgan XXII Bosh assambleyasida o‘zbek kurashi Osiyo o‘yinlari dasturiga kiritildi. 1993-yilning sentabrida Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasining 101-sessiyasida O‘zbekiston Respublikasi Milliy Olimpiya Qo‘mitasi to‘la-to‘kis tan olindi. Ravshan Ermatov Prezident farmonlariga muvofiq 2010-yilda “O‘zbekiston iftixori” faxriy unvoni 2014-yilda “El-yurt hurmati” ordeni 2015-yilda “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan mukofotlandi. 1993-yil Toshkentda Amir Temur haykali ochildi. 1996-yil Samarqand va Shahrisabzda Amir Temur haykali ochildi. 1996-yil Samarqand va Shahrisabz shaharlari «Amir Temur» ordeni bilan mukofotlandi. 11 uzvestnik.ru 1997-yil – Xiva va Buxoro shaharlarining 2500 yillik yubileyi nishonlandi. 2002-yil – Termiz shahrining 2500 yillik yubileyi nishonlandi. 2002-yil – Shahrisabz shahrining 2700 yilligi nishonlandi. 2003 yil – Nukus shahrining 70 yilligi nishonlandi va shahar “Do‘stlik” ordeni bilan mukofotlandi. 2006-yil – Qarshi shahrining 2700 yilligi nishonlandi. 2006-yil – Xorazm Ma’mun akademiyasining 1000 yilligi nishonlandi. 2007-yil – Samarqand shahrining 2750 yillik yubileyi o‘tkazildi. 2007-yil – Marg‘ilon shahrining 2000 yillik yubileyi o‘tkazildi. 2009-yil – O‘zbekiston Respublikasi poytaxti Toshkent shahrining 2200 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosim o‘tkazildi. 2017-yil 6–7-mart kunlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Turkmanistonda bo‘ldi. Bu Shavkat Mirziyoyevning Prezident sifatida xorijiy mamlakatlarga qilgan ilk rasmiy tashrifi hisoblanadi. 2002-yil mart oyida O‘zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimov boshliq davlat delegatsiyasi rasmiy davlat tashrifi bilan AQShda bo‘ldi. Kichik Jorj Bush AQShni sinovli damlarda qo‘llab-quvvatlagani uchun 2002-yil Islom Kari

Tarix fanidan Milliy sertifikatga tayyorlanish uchun qo‘llanma | Tarix savol-javob

📂 Attachments

Tarixdan milliy sertifikatga tayerlanish uchun qo'llanma, savol-javob.pdf

Answers are unavailable

📂 Attachments

Related articles

Biologiya DTM 2019 testlar to‘plami

DNK masala javoblari bilan | Biologiyadan masalalar to‘plami

Matematikadan 30 talik testlar to‘plami - 50-ta variant

Answers are unavailable